Phân biệt ĐỊNH TÍNH và ĐỊNH LƯỢNG

Khi làm công việc nghiên cứu, đánh giá thì chắc chẳn đã nghe đến định tính và định lượng. Hai khái niệm này sẽ khá mơ hồ khi mà Bạn chưa hiểu rõ về nó, và Bạn đang băn hoăn chưa thực sự đưa ra được điểm khác biệt giữa chúng là gì, thì chúng ta cùng đi vào chi tiết bài viết nhé.

Đầu tiên chúng ta cần hiểu về định nghĩa về định tính là gì? định lượng là gì? sau đó sẽ tìm hiểu sự khác nhau giữa chúng và cách sử dụng chúng như thế nào, ok let’s go!


Định tính là gì

Định tính tiếng Anh là Qualitative, là một dạng tìm hiểu ý kiến, thăm dò quan điểm để tìm ra các mấu chốt của vấn đề hay giải pháp. Định tính còn giúp tìm ra những xu hướng của người dùng trong tương lai. Định tính đưa ra tính chấtmô tả, là các biến số không đo lường được.

Nghiên cứu định tính có đặc điểm là khám phá các ý tưởng và hình thành nên các lý thuyết và giả thuyết, phân tích một cách tổng hợp, phân loại và diễn giải

Nghiên cứu định tính hay tiếp cận đối tượng nghiên cứu một cách tự nhiên để bảo đảm rằng những ý kiến, hành vi, quan điểm mà đối tượng đang được nghiên cứu sẽ đưa ra một cách chính xác và khách quan nhất có thể.

Đánh giá (nghiên cứu) về định tính sẽ trả lời các câu hỏi như: “Why – tại sao“, “How – như thế nào” của một hành vi, một chủ đề, một hiện tượng nào đó.

Trình bày dưới dạng chữ và trích dẫn, sử dụng các câu hỏi mở, thu thập số liệu thông qua phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm, tham gia hoặc tổng quan tài liệu

Phương pháp nghiên cứu định tính rất đa dạng và hầu như không có cấu trúc nào cụ thể, các phương pháp hoặc KPI có thể kể ra như phỏng vấn cá nhân, quan sát hay tập trung vào một nhóm, đặc điểm của mẫu phương pháp này thường nhỏ và được chọn lọc kỹ lưỡng.


Định lượng là gì

Định lượng tiếng Anh là Quantitative, là việc phân tích, thu thập các thông tin ở các cơ sở dữ liệu như thống kê dữ liệu, xử lý số liệu đã thu thập được để đưa ra kết luận (giải thích hiện tượng). Đánh giá định lượng sẽ phù hợp với việc nghiên cứu thái độ, hành vi, ý kiến của người khảo sát.

Do đó các dữ liệu thu thập trong đánh giá định lượng sẽ là các con số toán học và thống kê , mức độ, tỷ lệ … cụ thể. Định lượng liên quan đến sốlượng, do đó mục đích của định lượng là đo lường.

Phương pháp định lượng có cấu trúc và rõ ràng hơn so với định tính, nghiên cứu đánh giá định lượng sẽ gắn liền với việc dựa vào lý thuyết, suy luận để lượng hóa, đo lường các yếu tố đánh giá hay kiểm tra các mối tương quan.

Đánh giá định lượng sẽ phù hợp để kiểm tra các giả thiết đã đặt ra, hướng đến khả năng tính toán số liệu và thực hiện thống kê, được trình bày dưới dạng bảng biểu, đồ thị hoặc dạng số.

Nghiên cứu định lượng thu thập số liệu qua các quan sát (observation), khảo sát (survey), thử nghiệm (experiment), hoặc sử dụng số liệu thứ cấp (secondary data)

Nghiên cứu định tính cho độ tin cậy khá, giúp tạo ra dữ liệu số, tính đại diện cao nên các kết quả của phương pháp này sẽ khái quát lên được tổng thể mẫu.

Các kỹ thuật phân tích dữ liệu định lượng được nhắc đến nhiều nhất là thống kê mô tảthống kê suy luận.


Sự khác nhau giữa định tính và định lượng

Về mặt lý thuyết

  • Đánh giá định tính sẽ sử dụng quan điểm diễn giải, không chứng minh mà chỉ có giải thích và dùng lý thuyết,
  • Đánh giá định lượng sẽ kiểm dịch lý thuyết, đưa ra các con số, tính khách quan cao và rõ ràng nên có độ tin cậy khá cao.

Về đặc điểm

  • Định tính phân tích đặc điểm của vấn đề, của nhóm người, mô tả, thu thập dữ liệu bằng chữ (numerical data).
  • Định lượng thu thập dữ liệu bằng số (textual data) và giải quyết quan hệ trong nghiên cứu

Sử dụng

  • Việc định tính dùng để trình bày về việc hiểu các ý tưởng, đề xuất, hiểu các khái niệm, trải nghiệm hoặc suy nghĩ của mình.
  • Việc định lượng để xác thực hoặc kiểm tra một mục tiêu gì đó của đề xuất hoặc dự án, có thể là một giả thuyết hoặc lý thuyết.

Về việc tiếp cận

  • Nghiên cứu định tính mang tính tổng thể và theo cách tiếp cận chủ quan, định tính tạo ra kiến thức khám phá và mô tả cao
  • Trong khi đó định lượng là nghiên cứu cụ thể và tuân theo một cách tiếp cận khách quan, nghiên cứu định lượng cũng cố gắng xác định chính xác các quan sát và phân tích chủ đề để trả lời câu hỏi.

Trả lời câu hỏi

  • Nghiên cứu định lượng trả lời câu hỏi: bao nhiêu (how many), tần suất thế nào (how often)
  • Nghiên cứu định tính trả lời câu hỏi tại sao (why), làm thế nào (how to)

Ví dụ về đánh giá định tính và định lượng

Các khái niệm trên sẽ rất mơ hồ khi hiểu về nó, do đó chúng ta sẽ đi vào ví dụ dưới đây để có cái sườn và nắm được phần khung sườn của hai khái niệm này

Ví dụ 1

Giả sử một trang Web đang tìm cách tăng traffic, tăng số lượng người truy cập và có được nhiều khách hàng hơn. Khi đó,

Nghiên cứu định tính sẽ thực hiện hành động phỏng vấn các khách hàng thường xuyên truy cập, các độc giả đó trả lời các câu hỏi có liên quan, và cuối cùng chúng ta nhận ra hầu hết nội dung trang web dành cho người trẻ, đam mê công nghê, không có nội dung cho người già hay trẻ em.

Nhờ nghiên cứu định tính này mà các quản trị viên website đó nhận ra thiếu sót và từ đó cung cấp thêm các nội dung cho trẻ em và người cao tuổi, điều đó sẽ giúp cải thiện doanh số và tăng lưu lượng truy cập website hơn.

Nghiên cứu định lượng sẽ đi sâu vào tìm về các bài viết như một bài viết có số lượng bao nhiêu người xem, thời gian ở lại trang là bao lâu? (15 giây, 30 giây hay càng lâu hơn thì càng chứng tỏ nội dung chất lượng), điều này cũng có thể đánh giá bằng việc cho 5 sao (Rất có giá trị) hay 4 sao (Hài lòng) hay bất kỳ điểm số nào để đo lường sự hài lòng của độc giả.

Ví dụ 2

Bạn tiến hành một nghiên cứu định lượng để khảo sát mức độ tham gia thị trường tiền điện tử (cryptocurrency) của người dân VN, và phát hiện ra 80% dân số đã sở hữu tiền số.

Tuy nhiên, để tìm hiểu vì sao họ lại tham gia và không tham gia, hoặc xa hơn nữa là tìm hiểu cách nào để họ tham gia đầu tư nhiều hơn thì cần một nghiên cứu định tính


Bảng so sánh định tính và định lượng

Định tínhĐịnh lượng
– Định hướng thăm dò, giải thích, thu thập số liệu qua phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm, hoặc tổng quan tài liệu– Tập trung kiểm tra giả thuyết, thu thập dữ liệu qua quan sát, khảo sát, thử nghiệm hoặc sử dụng số liệu thứ cấp
– Phân tích bằng cách tổng hợp, phân loại và diễn giải– Phân tích bằng toán học và thống kê
– Định hướng quá trình– Định hướng kết quả
– Khám phá các ý tưởng và hình thành nê các lý thuyết và giả thuyết– Kiểm định các lý thuyết và giả thuyết
– Tiếp cận qua lý lẽ và giải thích– Tiếp cận logic và phê phán
– Nhấn mạnh vào sự hiểu biết từ quan điểm của người cung cấp thông tin (đề xuất)– Nhấn mạnh vào kiểm tra bằng chứng, tập trung vào cơ sở lập luận hoặc các nguyên nhân của các sự kiện.
– Cần cỡ mẫu nhỏ– Cần cỡ mẫu lớn
– Cách nhìn chủ quan của người trong cuộc và quen với số liệu– Đánh giá khách quan của người ngoài cuộc, cách xa số liệu
– Sử dụng các câu hỏi mở– Sử dụng câu hỏi đóng
– Phức tạp khi phân tích và báo cáo– Khó kiểm soát chất lượng đầu ra
– Khó tiếp cận các người dùng, chuyên gia để phỏng vấn– Phải có công cụ thống kê, nếu không sẽ tốn nhiều thời gian và có sai số thống kê.
– Bạn chưa am hiểu và có khả năng xử lý va phân tích dữ liệu thống kê tốt– Bạn phải có chuyên môn và có khả năng xử lý và phân tích dữ liệu thống kê

Tổng kết lại

Định tính và định lượng được dùng nhiều trong các bài phân tích, bài nghiên cứu, bài đánh giá, hai khái niệm khác nhau nhưng chúng ta có thể hoàn toàn có thể kết hợp và sử dụng trong cùng một chủ đề.

Trong khi định tính giúp các kết luận đưa ra được thuyết phục hơn bởi ý kiến của chuyên gia hoặc tình hình thực tế liên quan đến đối tượng/chủ đề được nghiên cứu thì định lượng để khái quát hóa kết quả từ mô hình.

Do đó, dùng nghiên cứu định lượng khi muốn khẳng định hoặc kiểm định về lý thuyết hoặc giả thuyết hoặc đề xuất nào đó. Còn nghiên cứu định tính được dùng khi muốn hiểu hoặc khám phá ý tưởng

Chúng ta có thể tiến hanh một nghiên cứu định lượng trước để hiểu bao quát về vấn đề rồi sau đó tiến hành nghiên cứu định tính để tìm hiểu sâu hơn về chi tiết vấn đề. Hoặc có thể làm ngược lại là tiến hành nghiên cứu định tính để tìm hiểu vấn đề và hình thành nên một giả thuyết sau đó tiến hành nghiên cứu định lượng để kiểm định lại giả thuyết đó.

Đánh giá bài viết

Viết một bình luận